Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Svi smo mi General Mahmuljin
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English  |  Prijava/ Registracija

Komentari

Savremeni muslimanski alimi
TARIK RAMADAN I JASSER AUDA, DVA BRILIJATNA DRAGULJA
Autor: Dr. Safvet Halilović
Objavljeno: 02. February 2012. 19:02:00
ENGLESKI / ENGLISH

Posljednja dekada 20. vijeka, između ostalog, obilježena je i smrću istaknutih islamskih učenjaka, poput, npr., čuvenih egipatskih alima šejha Muhammeda el-Gazalija (umro 1996.) i poznatog mufessira šejha Muhammeda Mutewallija eš-Ša'rawija, zatim istaknutog muhaddisa Abdulfattaha Abu Gudde, koji je inače porijeklom iz Sirije, kao i brojnih drugih vrhunskih poznavalaca islama, njegove misli, propisa, tradicije, civilizacije i filozofije. Na samom kraju prošlog stoljeća (31.decembra 1999. godine) ovaj svijet je napustio i veliki islamski učenjak iz Indije Ebu el-Hasan en-Nedwi, kojeg, inače, mnogi smatraju da je slovio za jednog od najvećih i najutjecajnijih muslimanskih autoriteta u drugoj polovici 20. vijeka.

Smrt tolikog broja znamenitih islamskih alima ostavila je duboku prazninu u životu muslimanskog ummeta, jer navedeni alimi su, pored izvrsnog poznavanja islama i njegovih učenja, bili vrlo poštovani od strane širokih muslimanskih masa koje su ih smatrale istinskim autoritetima, a oni su to, uistinu, i bili s obzirom da su imali utjecaja na milione ljudi. To su bili alimi koje je iznjedrila jedna duga epoha vladavine totalitarnih režima, koji nisu prezali da se koriste svim sredstvima represije, hapšenja, brutalnih mučenja i tortura koje su sprovodili njihovi policijski i obavještajni organi, sve s ciljem očuvanja vlasti i uskih ličnih interesa. Mnogi od spomenutih alima su lično bili hapšeni i proganjani u svojim zemljama, ali su i pored toga uspjeli da zadobiju povjerenje širokih muslimanskih masa.




Kraj 20. i početak 21. vijeka obilježen je, dakle, smrću istaknutih muslimanskih alima. Međutim, Allah Uzvišeni je odredio da u svakom vremenu bude alima koji će se truditi da odgovore složenim zahtjevima vremena i pomognu da se prebrode krize u koje je zapalo savremeno čovječanstvo, posebno onaj njegov dio koji se smatra muslimanskim. U ovom prilogu želimo našoj javnosti ukratko prezentirati dvojicu istaknutih savremnih muslimanskih intelektualca i alima: prof. dr. Tarika Ramadana i prof. dr. Džasira Audu (Jasser Auda).

Tarik Ramadan - savremeni islamski mislilac i reformator

Tarik Ramadan (Tariq Ramadan) rođen je 1962. godine u Švicarskoj. Sin je Se'ida Ramadana, učenika i bliskog saradnika Hasana el-Benne, osnivača najvećeg i najuticajnijeg savremenog islamskog pokreta El-Ihwan el-muslimun (Muslimanska braća). Dr. Se'id Ramadan je porijeklom iz Tante (Egipat) i bio je izuzetno blizak Hasanu el-Benni, naročito nakon što je postao njegov zet, oženivši njegovu najstariju kćerku Wafa, koja je Tarikova majka. Nakon pogibije Hasana el-Benne, u februaru 1949. godine, u Egiptu nastupaju teški dani za pokret Muslimanska braća, što kulminira masovnim hapšenjima 1954. godine. To je bio razlog da Tarikov babo napusti Egipat i dvije godine (od 1954. do 1956.) provede u Siriji, gdje je uzeo učešće u aktivnostima pokreta u Siriji, pomažući vođi sirijskih Ihwana, velikom islamskom učenjaku dr. Mustafi es-Siba'iju. Nakon toga, dvije godine provodi u Libanonu, a 1958. godine stigao u Ženevu gdje se stalno nastanjuje i radi na osnivanju prvog islamskog centra u Švicarskoj, koji počinje sa radom 1961. Se'id Ramadan je umro 1995. godine u Ženevi a pokopan je u Kairu, u kvartu Besatin, pored svog učitelja i prijatelja Hasana el-Benne.



Prof. dr. Tarik Ramadan i dr. Safvet Halilović

Dr. Jassir Auda i dr. Safvet Halilović

Dr. Safvet Halilović, Peter Abdul-Azim Sanders (UK), dr. Benjamin Hale (Colorado, USA), prof. Jun Fondano (Japan)

Shejh Al-Qaradawi, Halilović i reisu-l-ulema dr. Cerić

Profesor Tarik Ramadan školovao se na Zapadu, a islamske znanosti učio je i pred svojim ocem koji je i sam bio veoma učen čovjek i puno je utjecao na svog sina. Također, jedno vrijeme je boravio u Egiptu izučavajući tradicionalne islamske znanosti pred istaknutim učenjacima Al-Azharovog univerziteta Pored arapskog, perfektno govori i piše na francuskom i engleskom jeziku. Predavao je filozofiju na College of Geneva i islamske studije na Fribourg University. Putem svojih tekstova i predavanja značajno doprinosi raspravi pitanja o islamu na Zapadu i u savremenom svijetu. Aktivno je angažiran kao stručnjak za islamsku obnovu, identitet i izazove s kojima se suočavaju muslimani koji žive kao manjina. Profesor je savremenih islamskih studija na Fakultetu orijentalnih studija Oksfordskog univerziteta, a na St. Antony koledžu na istom univerzitetu kao i na Univerzitetu Doshisha u Kyotu (Japan) angažovan je kao viši saradnik-istraživač. Predsjednik je Evropske muslimanske mreže (EMN) sa sjedištem u Briselu. Autor je više knjiga i članaka o muslimanima i sekularizmu, izazovima modernosti, muslimanima na Zapadu, toleranciji, slobodi i drugim pitanjima.

Iako je zagovornik fleksibilnijih pogleda na islam i teza koje idu u prilog odvajanju islama od njegovih tradicionalnih društvenih i kulturnih okvira vezanih za Bliski istok, profesor Tarik Ramadan imao je problema sa francuskim vlastima, a ministarstvo za unutrašnju sigurnost (Homeland Security) u SAD-u uskratilo mu je vizu za ulazak u SAD-e, gdje je trebao predavati na uglednom univerzitetu Notre Dame. Profesor Ramadan je posjetio Bosnu i Hercegovinu više puta, kao predavač i učesnik u nekoliko znanstvenih skupova. Na bosanski jezik su mu prevedena sljedeća djela: Biti evropski musliman, izučavanje islamskih izvora u evropskom kontekstu (2002), Evro-američki muslimani i budućnost islama (2007), Stopama Božijeg poslanika (2010), Radikalna reforma - islamska etika i oslobođenje (2011).

Profesor Tarik Ramadan se na Zapadu smatra najistaknutijim zagovornikom reformističkog islama. Poznat je po tome što muslimane koji žive u zapadnim društvima bodri da više učestvuju društvenom životu i da se čuvaju izolacije. Također, on hrabro poziva sva muslimanska društva i zajednice u svijetu na radikalnu reformu, suprotstavljajući se svima onima koji se zaklanjaju iza tvrdnje da je reforma opasna, neislamska i da muslimanima može pribaviti samo štetu. "Autentična reforma", smatra on, "uvijek je utemeljena u islamskim tekstualnim izvorima, duhovnim ciljevima i naučnoj tradiciji. Međutim, oni reformistički pokreti koji su zasnovani na novom tumačenju tekstualnih izvora, a koji pritom koriste tradicionalne metodologije i strategije, uspjeli su doći samo do odgovora koji se prilagođavaju krizi sa kojom se suočava svijet u globalizaciji. Takva tumačenja dosegla su limite upotrebljivosti", tvrdi profesor Ramadan u svojoj Radikalnoj reformi.

On poziva na reformu koja ide dalje od puke adaptacije i koja predviđa hrabra i kreativna rješenja za transformaciju naših današnjih i budućih društava. Ovaj novi pristup propituje historijski etablirane izvore, kategorije, više ciljeve, instrumente i metodologije islamskog prava, te autoritet koji je tradicionalna geografija znanja pripisala učenjacima Teksta. On predlaže novu geografiju koja redefinira izvore, duhovne i etičke ciljeve prava i koja stvara prostor autoritetima iz društvenih i egzaktnih nauka. Na taj način bi se, tvrdi on, reformi pribavila duhovna, etička, društvena i naučna znanja, potrebna da odgovori na savremene izazove. Radikalna reforma zahtijeva jednaki doprinos učenjaka Teksta ('ulema an-nas) i učenjaka konteksta ('ulema el-waqi'), ali također i ključni angažman i kreativni duh muslimanskih masa. Ovaj poziv na radikalnu reformu dramatično pomjera centre autoriteta, a svrha tog poziva je da izaziva kontroverzu i podstiče rasprave, kako među muslimanima tako i među nemuslimanima. O ovome profesor Tarik Ramadan opširno govori na stranicama svog djela Radikalna reforma - islamska etika i oslobođenje, koje je prošle godine prevedeno na bosanski jezik.

Džasir Auda - savremeni fakih i šerijatski teoretičar

Džasir Auda (Jasser Auda) rođen je 1966. godine u Kairu. Svoj studij iz područja teorije šerijatskog prava (usul el-fiqh) i intencija šerijata (meqasid eš-šeri'a) krunisao je doktorskom disertacijom na Univerzitetu u Welsu (Velika Britanija), 2007. godine. To je, zapravo, njegov drugi doktorat, prvi je stekao na Univerzitetu Waterloo u Kanadi, koji se, inače, smatra jednim od najboljih univerziteta u Kanadi, gdje je 1996. godine uspješno odbranio doktorsku tezu iz područja analize pravnih sistema (tahlil el-menzumat).

Poseban znanstveni interes dr. Džasir Auda je je ispoljio u području intencija šerijata, a to je naučna oblast koja posljednjih godina dobiva na pažnji, o čemu svjedoči sve veći broj izučavatelja u raznim dijelovima svijeta koji pišu naučne disertacije upravo iz te oblasti. U tom pogledu profesor Auda je napisao nekoliko značajnih djela, na engleskom i arapskom jeziku, poput npr.: Fiqh el-maqasid (Razumijevanje intencija); Meqasid eš-ašeri'a kefelsefetin li et-tešri'i el-islami (Intencije šerijata kao filozofija islamskog zakonodavstva). Ova dva djela su publikovana u izdanju Svjetskog centra za islamsku misao u Herdnonu, Virdžinija, SAD.

Profesor Džasir Auda je direktor Centra za izučavanje intencija šerijata, čije sjedište je u Londonu, a držao je predavanja na brojnim univerzitetima u islamskom svijetu i na Zapadu. Trenutno je izvršni direktor Centra za istraživanje islamskog zakonodavstva i etike (Research Center for Islamic Legislation and Ethics), koji je zvanično otvoren u Dohi (Qatar), 15. januara 2012. godine. Svečanom otvaranju su prisustvovali brojni ugledni gosti, među njima i prof. šejh Jusuf el-Karadavi, zatim Njena ekselencija Šejha Moza, supruga vladara države Katar, potom profesor John Esposito i mnogi drugi intelektualci, od kojih su neki stigli čak iz Japana. Iz BiH otvaranju su prisustvovali reis-ulema dr. Mustafa Cerić i dr. Safvet Halilović, profesor tefsira i kur'anske antropologije na Islamskom pedagoškom fakultetu u Zenici. Navedeni centar ima za cilj da, između ostalog, izučava etičke aspekte islamskog zakonodovstva jer svaki islamski propis i odredba imaju blisku vezu sa ahlakom i odgojem čovjeka. Centrom zapravo rukovode njih dvojica, profesor Tarik Ramadan i profesor Džasir Auda, što je veoma lijepa okolnost s obzirom da svaki od njih predstavlja posebnu vrijednost: profesor Ramadan je eksponiran kao mislilac i savremeni muslimanski reformator (mudžeddid), a profesor Auda je fokusiran na osnove i intencije šerijatskog zakonodavstva (usul we meqasid eš-šeri'a). Centar je zamišljen kao intelektualni poligon na kojem će se okupljati i raspravljati učenjaci Teksta ('ulema en-nass) i učenjaci konteksta ('ulema el-waqi'), s ciljem usaglašavanja stavova i pronalaženja najboljih rješenja u vezi s brojnim pitanjima i problemima s kojima se susreću muslimani današnjice.

*****

Ova dvojica savremnih muslimanski intelektualaca i alima, koji su većinu svog života proveli na Zapadu i koji izuzetno poznaju savremena kretanja i pravce, ali ne samo na Zapadu već isto tako i na Istoku, svojim angažmanom i intelektualnim pregnućem mnogo obećavaju. Njihova djela se prevode na sve relevantne svjetske jezike i izučavaju diljem svijeta. Svojom temeljitom islamskom naobrazbom ali i poznavanjem konteksta u kojem žive savremena muslimanska društva, oni pokušavaju da daju doprinos općem muslimanskom buđenju i prevazilaženju brojnih kriza koje su zadesile muslimane u savremenom dobu. Ponovno iščitavanje islamskih izvora i obnova islamske misli i etike (ahlaka) postavljaju se kao glavni zahtjevi pred muslimanskom inteligencijom i ulemom, koja je obavezna da širokim muslimanskim masama ponudi obrasce koje treba slijediti kako bi se izašlo iz krize i krenulo putem toliko potrebnog i očekivanog preporoda i napretka.

Uvaženi profesori Tarik Ramadan i Džasir Auda na tom planu daju značajan doprinos i bilo bi izuzetno korisno kada bi se ovoj dvojici istaknutih intelektualaca omogućilo da imaju priliku da i na našim balkanskim prostorima prezentiraju svoje ideje i da, na visokoobrazovnim institucijama, obrazuju i odgajaju našu buduću inteligenciju. Za razliku od nekih naših intelektualaca kojima je, nažalost, pojam "reforma" skoro identičan pojmu "rušenje", njih dvojica smatraju da islamska reforma, ni u kom slučaju, ne znači rušenje bilo kojeg islamskog principa ili propisa, već ponovno čitanje islamskih izvora u kontekstu savremenih tokova, a sve s ciljem obnove (tedždida) islamskog duha u etici, zakonodavstvu, proizvodnji, poslovanju itd. Ukratko, reforma o kojoj govore ova dvojica muslimanskih intetelektualaca znači obnovu poleta i umijeća u formiranju čovjeka (insana), koji će na Zemlji činiti ono što je dobro, korisno i čovječno. (Novi Horizonti, br. 150, februar 2012. godine)



Ostali prilozi:
» PONOSNI SMO NA WEB MAGAZIN BOŠNJACI.NET I RAD UREDNIKA
Abdullah ef. Hodžić | 15. July 2017 16:23
» ALEKSANDRE, PRIČAJ SINU ISTINU O GENOCIDU
Ismet Zukorlić | 12. July 2017 21:58
» PODSJETNIK NA SREBRENIČKI GENOCID DO SUDNJEGA DANA
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 09. July 2017 20:33
» BOSNA MI GOVORI DA NE SMIJEM ZABORAVITI
Faris Kadušić | 09. July 2017 13:06
» MLADI KOJI SU ŽIVJELI "TUĐI" ŽIVOT
Senada Đešević, prof. | 25. June 2017 00:52
» NE IDITE PROTIV VOLJE NARODA!
Ćerim Bajrami | 23. June 2017 01:24
» RAMAZANSKI NAPITCI
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 21. June 2017 19:15
» DODIK, ČOVIĆ I CRNOKOŠULJAŠI
Mr. Milan Jovičić | 20. June 2017 15:29
» PISMO SESTRE NIZAME BRATU RAHMETLI HAMDIJI
Nizama Alić Zukorlić | 17. June 2017 18:36
» POZIV NA RAZUM I RAZBORITOST
B.net | 15. June 2017 20:59
» RAZVOJ EVROPSKE CIVILIZACIJE
Fikret Hafizović | 12. June 2017 15:29
Ostali prilozi istog autora:
» ŠTA I KUDA NAKON TERORA U PARIZU?
17. November 2015 17:19
» KOME SMETA ŠEJH YUSUF QARADAWI
09. December 2014 14:05
» RADOST ČESTITIH BOŠNJAKA
06. August 2013 19:54