Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

 
Kolumne


KRVAVI MAJ 1809. U SJENICI
Procitaj komentar

Autor: Enver Ćorović, dip.ing.
Objavljeno: 03. May 2011. 08:05:29
Enver ĆOROVIĆ: Danas nema grada u Sandžaku a da nema ulice sa imenom Karađorđa, čak i Sjenica koju je pomenuti zavio u crno ima ulicu sa njegovim imenom. Trenutno je u Sjenici u toku „javna rasprava“ o promjeni imena ulice koja nosi ime Karađorđa, i na tome se stalo. U Novom Pazaru koji je od Karađorđeve ruke spaljen do temelja i drugim gradovima se o tome se za sada šuti. A obzirom da trenutna vlast u Novom Pazaru nije u stanju da imenuje trg Isa-bega Ishakovića osnivača grada.
Kako ne vidiš da Allah uvodi noć u dan i uvodi dan u noć,
i da je potčinio Sunce i Mjesec – svako se kreće do roka određenog –
i da Allah dobro zna ono što radite?
Lukman –Luqman, 29.

U toku Prvog srpskog ustanka 1809.godine, ustanička srpska vojska na čelu sa Karađorđem uputila se iz Užica prema Sjenici. Vojska koja je brojala oko 8000 vojnika noćila je na Javoru. Iako se najveći broj Kladničana povukao, osmanska vojska je čekala ustanike na isturenim položajima na ograncima Javora, odnosno u Kladnici gdje su se branitelji utvrdili. Ustanici su savladali otpor i nastavili sa napredovanjem.*[1]

Karađorđe je uputio konjički odred da zaobiđe Sjenicu, odsječe je od Novog Pazara i Duge Poljane kako bi spriječili pomoć osmanske vojske.

Masakr nad Bošnjacima u Sjenici

Ustanička vojska stiže pred Sjenicu uoči Đurđevdana 5. maja i otpoče borba. U Sjenici je bilo dosta izbjeglica iz Nove Varoši i okolnih sela. Oni su podigli odbrambeni zid i šančeve oko grada, i imali su 4 topa. U ranu zoru, ustanici osuše topovskom paljbom položaje branioca i krenuše u napad branioci ih odbiše. U sumrak obnovi se napad negdje probiše u grad ali se moradoše povući zbog neuspjeha na drugim stranama. Ozlojađen neuspjehom i gubicima, Karađorđe naredi dejstvo teških topova, kabuza. Mala Sjenica se tresla od eksplozija. Požari su se dizali visoko u nebo. Ustaničke snage ubrzo na juriš zauzeše varoš a branioci se povukoše u tvrđavu oko koje su se utvrdili šančevima. Iako su je srpske snage tukle topovima, opsada utvrđenja je bila bezuspješna čitav mjesec dana. Ustanici su računali da će se branitelji predate usljed nedostatka hrane i vode.



Odbranom Sjenice komandovao je Hadži Mustaj-beg Čavić, rođeni Sjeničanin i zapovjednik garnizona. Procjenivši da se ne može održati, a nemajući pomoći na vidiku, ponudi predaju grada. Prilikom pregovora sa Karađorđem dogovoreno je da Sjeničaci pod oružjem i sa porodicama mogu poći prema Novoj Varoši i Bosni. Dva puta su sjenički Bošnjaci pokušavali izaći iz tvrđave i oba puta su bili napadani i masakrirani od Srba. Tek treći put, kada su uzeli za taoce nekolicinu srpskih glavešina, uspjeli su napustiti Sjenicu.

Srpski ustanici 9. juna uđoše u Sjenicu. Tokom ovih napada Karađorđevih ustanika pobijeno više od polovine sjeničkog bošnjačkog stanovništva, oko 2.500. lica.

Antonije Protić, savremenik tih zbivanja ovako je vidio napad na Sjenicu: Sjenički grad osvojen je 23. aprila 1809.god. No, ovdje moram se groziti, a valja mi istinu kazati. Karađorđe je Turcima učinio na častan način puštati Turke, sa ženama, djecom i malom. No, ujutru, kad su započeli Turci izlaziti iz grada, Srbi ne čekajući da izvrve iz grada, no započnu uskakati preko zida unutra. Karađorđe je branio i odbijao, ali nije mogao vojsku zaustaviti. Turci jedva uspeju tri časti izaći iz grada, a proći koji su se zatekli, okrenu na naše pucati i u tome se povede strašan po polju sjeničkom boj. Ovdje se nije gledalo ni muško ni žensko, a je li koji Turčin sa kadom umak'o to se ne zna. Pešak sasvim ostane po polju… Karađorđe je zapovedio da se glave donesu u Sjenicu. I tako, svrši se ovaj boj. Glave su donijete, no nije bilo dosta kočića da se sve ponabijaju već su onako pomešane u paradu, a čislom, ako je jedna manje od 2.500. [2]

Vuk S. Karadžić se gnušao sjeničkog pokolja i napisao je: Nije dužnost istoričara da krije od naroda njegovu sramotu nego da mu je, kao istinoljubac otkriva u cilju odbacivanja takve prošlosti. Zbog toga što je istinito prikazao zlodjela i nemanja časti pri davanju riječi i poštovanju dogovora (čojstva), koja su ustanici na čelu sa Karađorđem počinili nad sjeničkim bošnjačkim življem, Vuka su osuđivali srpski historičari Batalaka, Milićević i dr. [2]

Prenosi se da je i sam Karađorđe rekao: “Ne bi propali niti bi tako razdražili Turke da nismo ubili pašu, krstili Turke, uzimali im žene i djevojke i išli na Sjenicu”.


Zločinac kojeg slave: Crni Đorđe Karađorđe
Iako je Karađorđev otac Petar prije odlaska u Šumadiju boravio jedno vrijeme kod sela Žabren u Sjeničkoj opštini i bio u dobrim odnosima sa Kučevićima iz tog sela, kao i činjenica da je njegova sestra bila udata u Sjenici u porodici Karamarkovića, on nije imao milosti za sjeničke Bošnjake.

Ko je Karađorđe, crni Đorđe?

Postoje kontradiktornosti oko njegova porijekla. Srpski izvori navode da je Đorđe Petrović porijeklom Crnogorac, iz plemena Vasojevića. Tamo se rodio Karađorđev djed Jovan i njegova četiri brata. Dvojica su ostala a ostali su odselili u Srbiju. Jovan sa sinovima Petrom i Mirkom naselio se u selu Viševcu, srez Lepenički, okrug Kragujevački. Njegov sin je Karađorđe, majka mu se zvala Marica. [3]

Drugi izvor kaže da je Karađorđe bio sin Petra i unuk vojvode Jovana Mršića Klimente (Keljmendi). Đorđev otac Petar Jovanović Klimenta (Keljmendi) doselio se iz Klimenta u Brdima/al. Malesiji u Sandžak a onda u okrug Kragujevac 1756.god. Tu mu se rodio sin Đorđe. Dakle, pravoslavizirani i posrbljeni Arbanas, rodonačelnik je srpske vladarske dinastije. Da pridjev crni ispred Đorđevog imena nije zamjenjen turskom riječi kara, dinastija bi se zvala Crnođorđevići. Očito to nije bilo prikladno pa se odomaćila ova turska riječ kara. On je od običnog seljaka i trgovca svinjama postao srpski knez i vožd. Prije toga je smaknuo u užasnim okolnostima vlastita oca u Ostružnici, a kasnije i brata u Topoli. Vođa je Prvog srpskog ustanka 1804.godidne, poslije sloma ustanka, Karađorđe bježi preko Zemuna u Austrougarsku. Nakon četiri godine izgnanstva, vožd ponovo dolazi u Srbiju (1817), gdje okončava tragično. Ubijen je po naređenju njegovog rivala Miloša Obrenovića, koji se tako pokušavao dodvoriti turskoj vlasti. [4]

Danas nema grada u Sandžaku a da nema ulice sa imenom Karađorđa, čak i Sjenica koju je pomenuti zavio u crno ima ulicu sa njegovim imenom. Trenutno je u Sjenici u toku „javna rasprava“ o promjeni imena ulice koja nosi ime Karađorđa, i na tome se stalo. U Novom Pazaru koji je od Karađorđeve ruke spaljen do temelja i drugim gradovima se o tome se za sada šuti. A obzirom da trenutna vlast u Novom Pazaru nije u stanju da imenuje trg Isa-bega Ishakovića osnivača grada. Očigledno će još vode proteći rijekom Raškom, a ulice sa imenom Karađorđa će i dalje nositi mahale u Sandžaku u kojima žive Bošnjaci, nadati se je ne u nedogled.

Puhaju svježi i jaki proljetnji sandžački vjetrovi.

Fussnote & Literatura:
1]Ejup Mušović, Jedno predanje o bici na Suhodolu, list “Bratstvo” br. 150, Novi Pazar
2] Esad Rahić, Prvi srpski ustanak i njihov uticaj na prilike u Novopazarskom Sandžaku, Novopazarski zbornik 2009.
3] Harun Crnovršanin, Nuro Sadiković, Sandžak porobljena zemlja, Zagreb, 2001.
4]Dr. Jusuf Mulić, Velika Srbija, Muslimani i Bosna, Sarajevo, 2006.

VRH



Ostali prilozi:
» KARL MARX U SVETOJ ZEMLJI (I)
Dr. Sead Alić | 13. April 2024 21:31
» HEJ, VUČKO NAŠ, SRBENDO VELIKA!
Mr. Milan Jovičić, mostarski Sarajlija, Bosanac | 13. April 2024 19:46
» TURBO FOLK U KNJIŽEVNOSTI
Said Šteta, književnik i novinar | 12. April 2024 15:22
» ALLAH SELAMET VAM, MITOMANI!
Sead Zubanović | 11. April 2024 18:12
» IN MEMORIAM SAFET-SAJO SIJARIĆ (1952-2024)
Božidar Proročić, književnik i publicista | 11. April 2024 00:15
» GAZA - OTETO PRAVO NA ŽIVOT I SLOBODU
Hfz. Haris Kalač | 10. April 2024 04:45
» VEDRINA I MUDROST DR. HUSEINA DŽANIĆA
Dr. sc. Ibrahim Kajan | 08. April 2024 21:55
» GAZA - HRONIKA DANA 152: PORUKA AMERICI OD BOSANSKOG PRIJATELJA
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 07. April 2024 14:33
» SVETOST LAŽI – NOVA OBJAVA U SVETOJ ZEMLJI
Dr. Sead Alić | 07. April 2024 05:54
» DŽAVID (HAMZA) HAVERIĆ (1920-1941)
Akademik dr. Džavid Haverić | 07. April 2024 05:27
» MONSTRUMI KOJI SU UBILI DVOGODIŠNJU DANKU
Esad Krcić | 05. April 2024 13:53
» KO JE U BIH UGROŽEN, A KO PREDSTAVLJA SIGURNOSNU PRIJETNJU?
Zijad Bećirević | 03. April 2024 16:32
» BOSANCI, NAŠI VRLI, DA LI SE RODIO JUNAK DA OTPREMI NA SMETLJIŠTE OVO ZLO NAŠE BOSNE I HERCEGOVINE?
Mr. Milan Jovičić, mostarski Sarajlija, Bosanac | 03. April 2024 16:14
» DOSTOJEVSKI U GAZI
Dr. Sead Alić | 29. March 2024 23:21
» ŠTA LI SU NAM TO NAPISALI DRAGAN I MILORAD, PORUKOM SA ZIDA PLAČA
Mr. Milan Jovičić, mostarski Sarajlija, Bosanac | 28. March 2024 14:47
» DA LI JE BOSNA I HERCEGOVINA ZAISTA „NEMOGUĆA ZEMLJA“?
Mehmed Meša Delić | 26. March 2024 16:43
» PRIJEDORSKA RAMAZANSKA SJEĆANJA
Samir Hadzalić | 25. March 2024 15:26
» PLAĆENE UBOJICE BOŠNJAŠTVA
Sead Zubanović | 24. March 2024 13:46
» UMJETNIKOV COGITO
Faruk Dizdarević | 22. March 2024 14:00
» IZLOŽBA „OTETA ZEMLJA“
Akademik Džeko Hodžić | 21. March 2024 14:05
Ostali prilozi istog autora:
» ZIJOVA STAZA
31. May 2021 17:20
» SANDŽAČKI LAV - MUAMER HUKIĆ
25. March 2014 14:09
» ĆAMIL SIJARIĆ- NA PUTU PUTNIK
08. February 2013 01:44
» DOBRO DOŠ'O, GAZI ISA-BEŽE
02. June 2011 12:44
» PRVI BOŠNJAČKI NOVINAR
30. January 2011 10:16
» BEDEM
04. January 2011 19:00
» KAKO SE ČITA K. BUNARI?
11. December 2010 17:21
» SANDŽAK, BOSNA I BOŠNJACI
29. September 2010 03:18
Optuzujembann.jpg
Feljtonalijaizetbegovic.jpg
fastvee.gif
EsmirBasic2312.jpg
EnesTopalovic54.jpg
AtentatnaBosnuavdohuseinovic1mart2022ad.jpg
Beharban.jpg
RancSalihSabovic.jpg
DokfilmBosnjaci454.jpg
hrustanbanner20april2020.jpg
Bos-Eng-pasanbegovic.gif
BANA34234.jpg
ArmijaBiH.gif
NjegosMilo.jpg
bosanskahistorijabanner.png
zlatni ljiljani.jpg
njegosvirpazar.gif
Istraga-poturica.gif
sehidska_dzamija_plav140x80.gif
hotel_hollywood_ilidza_sarajevo.gif