Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

Pisana rijec

ODRŽANA JAVNA TRIBINA O JEZIKU BOSANSKIH SEFARDSKIH JEVREJA
Autor: B.net
Objavljeno: 27. March 2019. 20:03:42


U prostorijama Vijeća Kongresa bošnjačkih intelektualaca održana je javna tribina „O jeziku sefardskih jevreja“, čiji je uvodničar prof. David Kamhi, penzionirani profesor Sarajevskog univerziteta.

Generalni sekretar Vijeća mr.sci. Emir Zlatar, u svojstvu uvodničara tribine, istakao je da je jezik sefardskih jevreja unikatna višestoljetna kulturna baština Bosne i Hercegovine, koju želimo otgrnuti od zaborava. Jezik naših bosanskih jevreja Sefarda jedan je od pečata multikulturalnosti bosanske povijesti, koji je nažalost na putu nestanka. Bošnjaci imaju povijesnu obavezu promovirati ovu baštinu, posebno u današnjim svjetskim geo-strateškim političkim odnosima, kojima dominiraju negativni stereotipi anti islamizma i anti semitizma.

Direktor Instituta za jezik Univerziteta u Sarajevu prof.dr. Alen Kalajdžija istakao je da se radi o jeziku koji predstavlja raritet u svjetskim okvirima, i ponudio resurse Instituta u kontekstu izrade video zapisa sa prof. Kamhijem, u cilju očuvanja činjenica i zapisa o jeziku sefardskih jevreja u Bosni.

Profesor David Kamhi u svom izlaganju istakao je:

„Nesumnjiva je činjenica u jezičkom ali i u socijalnom smislu, da španski jezik Jevreji nisu odmah prihvatili po dolasku na Iberijsko poluostrvo sa Arapima u 7.om i 8.om vijeku. Semiti – Jevreji i Arapi su dugo zadržali svoje jezike (hebrejski i arapski). U 11.om i 12.om vijeku počinje stvarni proces asimilacije sa španskim jezikom, a vrhunac toga se dešavao u 13.om, 14.om pa i početkom 15.og vijeka. Tada se formiranje španskog jezika polako završava, ali neke jezičke promjene se i dalje nastavljaju. Kao što je poznato, Sefardi su, nakon izgona, bez obzira na dijalektne razlike, sačuvali tadašnji govorni predklasični španski jezik.



Sefardi su relativno brzo, nakon izgona, došli iz Španije u Sarajevo, ali ne direktno kao u luke Otomanske imperije (Carigrad i Solun). Postoje podaci da su se u Sarajevu pojavili već prije 1520. a po nekima tek kasnije, što u biti nije toliko važno. Mnogo je važnije da su s jezikom donijeli i ogromnu kulturnu baštinu, koja se formirala tokom vijekova. Ta kultura je, osim jevrejske dimenzije, bila dio trikulture (jevrejsko-arapsko-kršćanske) od 13.og pa do 16.og vijeka (El siglo del oro)-„zlatni vijek“. Jezik koji je pripadao toj kulturi su Sefardi obogatili riječima naroda drugih kultura zemalja u koje su dolazili. Među filolozima koji se bave španskim i jezicima koji vuku korijene iz njega, u regionu i svijetu, vlada prilična zbrka oko naziva jezika sefardskih Jevreja. Znamo da u tom smislu postoji nekoliko imena ili varijanti istih; džiđo, džudio, žudio, džudezmo, espanol, španol, judeo-espanol, džudeo-espanjol, ladino te haketija (hakitija). Španjol, žudio, džudio ili džiđo (đigio) su nazivi koji su koristili bosanski Sefardi. Ovi termini su se kod nas u Bosni, poistovjećivali sa pridjevom „jevrejski“.“

Danas, nakon gotovo 500 godišnjeg prisustva Sefarda u Bosni, tek u dvije porodice u Sarajevu se govori sefardskim jezikom. U svakom slučaju svaka katedra španskog jezika u regionu , a pogotovo u Sarajevu, trebala bi da izučava jezik sefardskih Jevreja, pošto je kultura bosanskih Sefarada integralni dio kulture i baštine, ne samo naroda Bosne i Hercegovine, nego i mnogo šire.



Ostali prilozi:
» SJAJNIJI OD ZLATA
Bošnjaci.Net | 20. May 2020 15:38
» ZRNO
Enes Topalović | 09. May 2020 17:30
» „ČOVJEK ŽIVI DOK GA PO DOBRU POMINJEMO“
Senada Đešević, prof. | 15. April 2020 19:00
» SREBRENICA: MIRIS SMRTI OSJETIO SE DANIMA!
Ramzija Kanurić-Oraščanin | 12. April 2020 17:45
» KNJIGA ISTINE, HRABROSTI I PLEMENITOSTI
Akademik dr. Ferid Muhić | 29. March 2020 03:28
» SVOJ NA SVOME
Sefadin Korać | 23. March 2020 13:10
» PRESLIKANA STVARNOST
Ferhat Korajac | 29. February 2020 12:54
» KNJIGA FUADA A. SEFERAGIĆA OČIMA BIVŠEG KRŠĆANINA
Emin Marić | 02. February 2020 19:42
» PRSTEN U BEJTOVIĆA TEMELJU SA MAJČINE BIJELE RUKE
Zijad Bećirević | 15. January 2020 18:08
» PRILOG BOŠNJAČKOJ KNJIŽEVNO-UMJETNIČKOJ FAKTOGRAFIJI
Husein Tokić | 07. January 2020 17:34
» MRTVA TRKA
Enes Topalović | 02. January 2020 17:40
» HOD KROZ VRIJEME
Nikola Šimić Tonin | 13. December 2019 15:50
» MONOGRAFIJA „ŽEPSKA BRIGADA U RATU 92-95“
Eset Muračević | 03. December 2019 14:50
Ostali prilozi istog autora: