Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

 
Komentari


BORBA ZA PANAMSKI KANAL (15)
Procitaj komentar

Autor: Akademik prof. dr. Adamir Jerković
Objavljeno: 24. December 2022. 22:12:26
Prije 45 godina, 7. septembra 1977. potpisima tadašnjeg predsjednika SAD-a Jimmyja Cartera i panamskog vođe generala Omara Torrijosa Herrere (O. Torihos Erera) započeo je proces predaje Panamskog kanala zakonitoj vladi te zemlje nakon jednog stoljeća američke vlasti. Sporazum je stupio na snagu u ponoć 31. 12. 1999. i kontrola nad Panamskim kanalom je predana vlastima te zemlje. Uz 45-godišnjicu sporazuma prof. dr. Adamir Jerković, poznavalac prilika u ovom dijelu svijeta, piše o Panamskom kanalu i ovoj neobičnoj zemlji koja se trgla iz neokolonijalističkog stanja za vrijeme vladavine Omara Torrijosa Herrere. Istina, Torrijos je vladao čvrstom rukom, ali je istovremeno ostavio neizbrisiv trag u historiji Paname. Nakon dugog drijemeža Panama se uspravila na međunarodnoj sceni zašto je Torrijos dobio nedvosmislenu podršku jugoslovenskog maršala Josipa Broza Tita, čiji je bio veliki poštovalac. Kao sve latinoameričke nacije Panama je prebolovale revolucije, pobune, nasilne smjene vlasti, vojne intervencije, invazije i period okupacije od strane SAD.


POVRATAK OTPISANIH


Od svrgavanja generala Manuela Noriege u Panami su održavani šest puta predsjednički izbori, a kandidati iz suprotstavljenih stranaka su se nasljeđivali u Palacio de las Garzas. Smjenjivale su se stranke raznih profila, od nacionalističkih panjamenista (PP) preko njihovih izvedenica slične orijentacije (PPA, PA) i liberalnih konzervativaca koji se u Panami zovu Stranka demokratskih promjena (PCD), do “torihovaca” odnosno Revolucionarne demokratske partije koju je 1978. godine osnovao vođa panamske revolucije Omar Torrijos Herrera, a koja slijede lijevi centar. Krenimo redom.
Na samom početku svoje vladavine predsjednik Guillermo David Endara je 10. februara 1990. ukinuo Panamske odbrambene snage (PDF) i reformirao sigurnosni aparat stvaranjem Panamskih javnih snaga. Ustavnim amandmanom iz 1994. godine trajno je ukinuta vojska. Ozbiljna recesija je drmala Panamu, kao uostalom cijeli latinoamerički kontinent, ali se BDP Paname oporavio do 1993. godine. Ostao je međutim problem veoma visoke nezaposlenosti.

Predsjednika Guillermo Endaru, koji je bio američki eksponent, naslijedio je 1 septembra 1994. izabrani predsjednik Ernesto Pérez Balladares, koji je bio Torrijosov izdanak. Sa generalom ga je povezivalo prijateljstvo skovano u revolucionarnim danima kroz koji je prolazila Panama. Torrijos ga je 1976. godine uveo u vladu kao ministra finansija i trezora, odnosno kasnije ministarstva planiranja i ekonomske politiku, koji je obavljao do 1982. godine. Ernesto Balladares je bio u delegaciiji koja je 7. septembra 1977. u Washingtonu potpisala povijesni Torrijos – Carterove sporazume. Tri godine kasnije Baladares je kao pristalica Torrijosa bio jedan od osnivača Demokratske revolucionarne stranke. Godinu dana nakon pogibije Torrijosa postao je generalni sekretar PRD. Balladares se potom razilazi sa novim vojnim upravljačem Manuelom Noriegom, da bi se početkom 1991. godine nakon hapšenja Noriege, vratio u redove PRD gdje ponovo dobija poziciju generalnog sekretara stranke. Radi na obnovi partije. Aktivno se uključuje u politička zbivanja i na predsjedničkim izborima 8.5.1994. nasljeđuje predsjednika Guillerma Endara Galimanyja pošto je pobijedio Mirey Moscoso, nekadašnju suprugu Arnulfo Ariasa iz stranke Panameñista. Razvija slobodno tržište, modenizuje Panamu i uključuje u Svjetsku trgovinsku organizaciju, WTO, 1997. godine. Predsjednik Ernesto Balladares poboljšava infrastrukturu zemlje, razvija mrežu autoputeva sa sjevernim i južnim koridorima, gradi se autoput Panama – Colón, pušta u rad željezničku pruge, čime unapređuje ekonomski rast zemlje i tako je čini najjačom u regionu.

Modernizirao je komunikacije dovodeći u Panamu mobilnu telefoniju, internet i pomorske usluge koje su ovu zemlju učinile najvažnijim multimodalnim centrom u Americi. Osnovao je Fond za razvoj, u koji su se deponovala sredstva dobijena prodajom 49% državnih kompanija i prodajom zemljišta međuokeanske regije (ARI).U socijalnoj oblasti njegova vlada stvara Fond za socijalna ulaganja.Balladares je rehabilitirao brojne bivše saradnike Norijege, uključujući i svog ministra za stanovanje, doktora optuženog da je pomagao u mučenju političkih zatvorenika tokom Noriegine vladavine, kao i svog prvog potpredsjednika Tomasa Altamirano Duquea. Neke je čak nagradio. Norieginim paravojnim dostojanstvenim bataljonima dao je 35 miliona dolara na ime zaostalih plaća Na kraju Balladares je pomilovao više od 200 ljudi za zločine počinjene tokom vladavine Norijege, nazvavši to korakom ka nacionalnom pomirenju. Nepopularan potez je izveo kada je udvostručio plata svom kabineta uprkos stalnom siromaštvu u zemlji.

Od samog starta Balladares utemeljuje vladu “nacionalne saglasnosti” uz političke reforme, koje su izazivale aplauz kod jednih a buru nezadovoljstva kod drugih. Administracija SAD mu je zabranila ulazak na njeno tlo zbog navodne korpucije koju mu nikada, međutim, nije dokazana. Ernesto Balladares je pokušao iskoristiti dobre rezultate za vrijeme obavljanja mandata predsjednika Republike pa je organizirao referendum, čijim pozitivnim ishodom je htio zatražiti reizbor na čelu Paname. Balladares je tvrdio da mu je potreban još jedan mandat da završi ekonomske reforme. Panamaci su na referendum 1998. odbacili projekat reizbora.Skoro 64% građana je bilo protiv dok je 34% podržalo želju aktuelnog predsjednika. Balladares je skanadalom o navodnoj prodaji ilegalnih viza kineskim imigrantima upropastio izglede svog stranačakom kolege Martina Torrijosa, koji je izgubio predsjedničke izbore od Mirey Elise Moscoso u maju 1999. godine, ali će pobijediti na narednim 2004. godine.

Sutra: Arnulfisti ponovo jašu

Foto: Twitter

VRH


  Dossier: PROF. DR. ADAMIR JERKOVIĆ: FELJTON - BORBA ZA PANAMSKI KANAL
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (17)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 27.12.2022 00:55
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (16)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 25.12.2022 20:33
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (15)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 24.12.2022 22:17
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (14)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 23.12.2022 23:15
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (13)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 22.12.2022 21:08
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (12)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 20.12.2022 20:52
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (11)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 19.12.2022 22:19
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (10)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 19.12.2022 00:00
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (9)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 17.12.2022 12:32
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (8)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 16.12.2022 04:25
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (6)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 14.12.2022 05:42
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (5)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 13.12.2022 00:20
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (4)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 11.12.2022 20:49
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (3)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 10.12.2022 12:39
» BORBA ZA PANAMSKI KANAL (2)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 08.12.2022 15:40
» FELJTON: BORBA ZA PANAMSKI KANAL (1)
Akademik prof. dr. Adamir Jerković | 06.12.2022 15:10

Ostali prilozi:
» FANTASTIČNE ŽENE
Zineta Subašić | 15. May 2024 21:06
» BOŠNJACI, SVJEDOČIMO DA JESMO
Mr. Senahid Halilović | 10. May 2024 18:11
» MEHMET-METO ZENKA MOSTOVI MEĐUETNIČKE SARADNJE U CRNOJ GORI
Božidar Proročić, književnik i publicista | 08. May 2024 16:52
» BRANE
Haris Hojkurić | 01. May 2024 16:10
» PRIJEPOLJSKO BAJRAMSKO SIJELO ALI U „NOVOPAZARSKOM SANDŽAKU“
Ferid Ferko Šantić | 13. April 2024 21:27
» VODIČ ZA „NOĆ VELIČANSTVENU“ - LEJLETU-L-QADR
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 05. April 2024 13:27
» VUČIĆU, SKLONI RUKE SA BOSNE DA SVI PRODIŠEMO!
Murat Tahirović | 30. March 2024 15:23
» BOSNO MOJA, DIVNA I NEKADA BILA MILA, PRKOSNA I SRAMOTNA
Mr. Milan Jovičić, mostarski Sarajlija, Bosanac | 26. March 2024 16:38
Ostali prilozi istog autora:
» JE LI RAT BLIZU NAS?
01. May 2024 22:07
» CVILEŽ JEDNOG VUKA
30. April 2024 19:46
» PRIČA OSTAJE ISTA
22. April 2024 00:20
» PROPALA INVAZIJA IZRAELA
19. April 2024 21:38
» KOCKA JE BAČENA
17. April 2024 18:27
» LUKSEMBURG, KOZIJE MLIJEKO I MED
23. February 2024 20:25
» POVRATAK AMERIKANACA IZ DAYTONA
30. January 2024 21:49
» PRIČE O ČOJSTVU I VARVARSTVU
28. January 2024 15:03
» PLENKOVIĆU, SKINI NAM SE S VRATA!
26. January 2024 03:02
» ESTAR EN BOSNIA
24. January 2024 13:42
» ŽIDOVI I STOCKHOLMSKI SINDROM
17. January 2024 21:41
» VATRA SE ŠIRI ARAPSKIM POLUOTOKOM
16. January 2024 01:56
» JEMENSKI REBUS (2)
11. January 2024 18:33
» JEMENSKI REBUS
10. January 2024 19:31
» BOŽIĆNE ILUZIJE
09. January 2024 09:48
» MILOŠEVIĆ JE, IPAK, ŽIV!
28. December 2023 03:37
Bosnjackakucabanner.jpg
Optuzujembann.jpg
Feljtonalijaizetbegovic.jpg
fastvee.gif
EnesTopalovic54.jpg
AtentatnaBosnuavdohuseinovic1mart2022ad.jpg
Beharban.jpg
RancSalihSabovic.jpg
DokfilmBosnjaci454.jpg
hrustanbanner20april2020.jpg
BANA34234.jpg
ArmijaBiH.gif
NjegosMilo.jpg
bosanskahistorijabanner.png
zlatni ljiljani.jpg
njegosvirpazar.gif
Istraga-poturica.gif
sehidska_dzamija_plav140x80.gif
hotel_hollywood_ilidza_sarajevo.gif