Bosnjaci.Net - Najcitaniji Web Magazin Bosnjaka u Bosni i Hercegovini i Dijaspori
Naslovna  |  Arhiva  |  Pretraga  |  Redakcija  |  O Bosnjaci.Net  |  Kontakt  |  Bosniaks.Net English

Kolumne

Serijal Bosna i Bošnjaci: Peti nastavak
OSMANLIJE, ISLAM I NOVI ŽIVOT U BOSNI
Autor: Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus
Objavljeno: 01. May 2019. 17:05:17

Ilustracija


Dr. Mustafa Kahramanyol: U ovom razdoblju, stanovnici Bosne su bili Bošnjani sa tri religije (islam, katoličanstvo i pravoslavlje), koji su se naseljavali na zapadu, istoku, sjeveru i jugu izvan Bosne, na način sličan morskoj bujici-plimi. U početku, Bošnjaci nisu smjeli da se tamo bezoprezno kreću; bilo je tu neprijatelja koji su bili otporni i vrlo okrutni.
Tokom osvajanja Bosne 1463. godine, kada su Bošnjaci kod Jajca sa učešćem od 30.000 ljudi prihvatili Islam, Fatih Sultan Mehmed je bio vrlo zadovoljan i pitao da li ima bilo kakvih želja. Bošnjaci su tražili:
1- Otvori nam mektebe kako bi naučili našu vjeru;
2- Želimo da zadržimo naš narodni poredak kao što je Beg, Aga i narod, te da sami upravljamo našim područjem;
3- Primi našu djecu u Janičarske redove.

Fatih je te želje sa zadovoljstvom prihvatio pa odmah je dao da se izgradi institucija pod nazivom "Poturoğulları Mektebi" na Atmeydanskom prostoru u Istanbulu, a osobito za Bošnjačku djecu. Uzunčaršili o ovom kaže sljedeće: “Ovi Poturi, bez potrebe da žive kod Turskog seljaka, pravo su određivani za rad na Sultanov dvor“. Ova institucija živjela je godinama i odgojila je mnoge činovnike, naučnike i umjetnike kao što je na primjer bio Matrakči Nasuh. [53_54]
-
Otomanska država nije se miješala u unutarnje poslove Bosne, osim što je povremeno slala guvernera da proglasi kadiju, reisu-l-ulemu i sandžak begove.

Bosna, u sklopu Turske države, postala je kao jedna autonomna zemlja. U ovom državnom sastavu, po prvi put u historiji, Bošnjaci su se mogli oduprijeti napadima iz Austrije, Hrvatske, Crne Gore, Mađarske, Srbije, Dubrovnika i Venecije, te su izvojevali Bosnu kao bošnjačku domovinu. Bošnjaci su također naseljavali Slavoniju, Liku, Srbiju i Mađarsku i tamo su postali gotovo dominantan dio stanovništva koji je predstavljao državu. Evlija Čelebija je napisao da su mnoga mjesta izvan Bosne, poput Beograda i Budima, bila naseljena Bošnjacima. [55] Dok su razvijali svoje živote u ovom novom okruženju i zajedničkoj domovini, Bošnjaci su dali brojne naučnike i umjetnike, kao što su Matrakčija Nasuh, Sudi Bosnevi i Muhammed Hevai. Oni su značajno doprinijeli bošnjačkim i turskim kulturama u različitim oblastima. Sudi Bosnevi, bosanski pjesnik i mistik, izdao je 1560. godine komentar Sadi Širazijevog Đulistana. Da bi to mogao učiniti, morao je imati dubok smisao poznavanja i mudrosti na polju Turskog, Arapskog, Perzijskog i Bosanskog kog jezika te šerijtskih zakona. Matrakčija Nasuh, je bio majstor mačevanja koji je izumio jednu vojnu obuku poznatu pod nazivom "Matrak". U ime toga, od strane Yavuz Sultan Selima dobio je čin “Šeyhul Seyfiyye“ koji je bio jedinstven u Osmanskoj historiji i bio je također poznat kao majstor minijaturist i istaknuti matematičar. Bezsmrtna dijela koje su Bošnjaci ostavili u nasljeđe, svjedoče o tome koliko je moćna i izuzetna bila bošnjačka kultura.

U ovom razdoblju, stanovnici Bosne su bili Bošnjani sa tri religije (islam, katoličanstvo i pravoslavlje), koji su se naseljavali na zapadu, istoku, sjeveru i jugu izvan Bosne, na način sličan morskoj bujici-plimi. U početku, Bošnjaci nisu smjeli da se tamo bezoprezno kreću; bilo je tu neprijatelja koji su bili otporni i vrlo okrutni. Međutim, ovaj proces se mogao nastaviti neprekidno zahvaljujući žrtvovanju i vrlo dobrom obrazovanju. Na mjestima gdje su otišli, tursko-islamsko-bošnjačka kultura se slobodno razvijala.


53] Tanović, B.: ibid., str. 108-109.
54] Uzunçarşılı, İsmail Hakkı: Osmanlı Tarihi: Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1964, 2.Cilt, sayfa 554
55] Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Yapı Kredi yayınları, Istanbul, 2010, 5.Kitap 2. Cilt, sayfa 519; 6.Kitap, 1.Cilt str. 333.


  Dossier: BOSNA I BOŠNJACI - Autor: Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus
» PORAZ
Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus | 13.06.2019 14:58
» OSMANLIJE, ISLAM I NOVI ŽIVOT U BOSNI
Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus | 01.05.2019 17:44
» POLITIČKI DOGAĐAJI
Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus | 04.04.2019 17:49
» VJERA
Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus | 26.02.2019 16:39
» TRADICIJE, JEZIK I UMJETNOST
Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus | 06.02.2019 21:42
» BOSNA I BOŠNJACI
Mustafa Kahramanyol, prof. dr. emeritus | 21.01.2019 01:34

Ostali prilozi:
» HALALI NAM, GENERALE MAHMULJIN, NISMO BILI U STANJU DA ODBRANIMO ČAST BOSANSKOG GENERALA
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 22. January 2021 17:19
» POSREDNICI DO NEBA
Said Šteta | 20. January 2021 21:14
» BOŠNJACI, GRADITE NACIONALNE INSTITUCIJE
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 20. January 2021 15:00
» MOKROGORSKI POKRET
Aziz Hurem | 19. January 2021 20:22
» NOŽ, ŽICA, BROJANICA
Said Šteta | 18. January 2021 12:50
» HUSEJN EF. ĐOZO NIJE UMRO, ON JE ŽIV, SAMO ŠTO MI (ONI) TO NE OSJEĆAJU
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 17. January 2021 14:39
» DOKLE ĆE NAM DOMOVINA BITI U RALJAMA „GUSLARA I ORGULJAŠA“?
Mr. Milan Jovičić | 16. January 2021 19:13
» NJEGOŠEVI BOSANSKI CRNOGORSKI SRBI
Sead Zubanović | 16. January 2021 17:50
» ŠTA LI JE SA NAŠIM PRIJATELJIMA IZ SREBRENICE?
Božidar Proročić | 15. January 2021 17:32
» PRIČE O SUŽIVOTU KOJE ULIVAJU NADU
Dr. sc. Amir Ismić | 15. January 2021 15:58
» SVAKI BOŠNJAČKI OTPOR FAŠIZMU TREBA IZJEDNAČITI S STVARNIM FAŠIZMOM
Dr. Mustafa Cerić, reisu-l-ulema (1993 - 2012) | 15. January 2021 12:43
» SAPUN, PARFEM I BANIJA
Said Šteta | 14. January 2021 14:55
» LEKCIJE NAUČENE NAKON IMPLEMENTACIJE DAYTONSKOG MIROVNOG SPORAZUMA
Dr. Mirko Pejanović | 13. January 2021 03:11
» FEJSBUK USPOMENA: ZAKON, LITIJE I GLASANJE
Omer Šarkić | 09. January 2021 15:21
» OTVARA SE KOSOVSKA (PRED)IZBORNA PANDORINA KUTIJA
Sahit Kandić | 07. January 2021 02:50
» VJERA U BOGA - NEPOGRJEŠIVI PSIHOLOG
Ajša Čišija | 06. January 2021 20:43
Ostali prilozi istog autora:
» PORAZ
13. June 2019 14:58
» POLITIČKI DOGAĐAJI
04. April 2019 17:49
» VJERA
26. February 2019 16:39
» TRADICIJE, JEZIK I UMJETNOST
06. February 2019 21:42
» BOSNA I BOŠNJACI
21. January 2019 01:34